NRC Handelsblad stond van het weekend vol met reacties op de bezuinigingen op de kunsten. Het zijn niet de bezuinigingen op zich - natuurlijk wil ook de kunstensector kritisch naar zichzelf kijken - maar het is de onevenredigheid en de 'revanchistische' toon, zoals Marc Chavannes het noemt, waarop ze worden doorgevoerd die binnen en buiten de kunstensector verbijsterde reacties oproepen. "Ik voel me verslagen en moedeloos. Het is alsof alles wat ik vijftig jaar lang heb gedaan zonder waarde was." zegt Reinbert de Leeuw, dirigent van het internationaal befaamde Asko-Schönberg Ensemble. "We worden weggezet als subsidieslurpers die met onze rug naar het publiek staan." "Ik heb natuurlijk alles te danken aan subsidies." zegt Hans van Manen, vele malen internationaal onderscheiden choreograaf. "Zonder subsidies zou ik niet zijn geweest wie ik nu ben. Dus je kunt zeggen: de overheid gooit nu haar eigen glazen in." Verbijstering die onbegrip oproept: want kunst, ja zeg... lekker belangrijk!
Waarom zouden kunstenaars eigenlijk recht hebben op subsidie? Als je iets maakt wat 'maar een handjevol mensen' kan waarderen, waarom zouden wij daar als belastingbetalers eigenlijk een cent voor over moeten hebben? Kunst als een basiselement voor een beschaafde samenleving is niet langer vanzelfsprekend! Wij zijn het aan onszelf verplicht die vanzelfsprekendheid opnieuw uit te vinden, onvermoeibaar de bijbehorende argumenten te herhalen. Een goede voorstelling trekt niet per definitie een massa mensen. Een samenleving die niet investeert in onderzoek - zij het in de kunsten of in de fundamentele wetenschap - zal onherroepelijk verarmen en achterop gaan lopen. Kunst heeft Nederland gemaakt tot wat het nu is. Kunst stimuleert vrijheid van denken. Kunst legt misstanden bloot. Kunst biedt het broodnodige tegenwicht tegenover het verheerlijken van 'de VOC-mentionaliteit' of van godsdienstige opvattingen die mensen beperkingen opleggen in hun denken en leven. Het consumeren van kunst is niet als het eten van een frikadel die iedereen wel smaakt. Kunst kun je leren en als je dat doet, geniet je er des te meer van. Een samenleving die haar kinderen niet de gelegenheid biedt zich creatief te ontwikkelen - toptalent of niet - zal vroeg of laat de rekening gepresenteerd krijgen. Kinderen die een muziekinstrument leren spelen, hebben minder moeite met lezen en kunnen beter luisteren in een rumoerige omgeving. Kunst is onmisbaar voor de denkkracht en vitaliteit van onze samenleving, van de jonge generatie die voor misschien wel de grootste uitdagingen in de geschiedenis staat. Creatieve ontwikkeling, creatief onderzoek, creatief talent vormen wezenlijke elementen in een samenleving die nationaal en internationaal tot de top wil behoren. Elementen die nodig zijn voor economische ontwikkeling, voor de economische en maatschappelijke vernieuwing waar we onze mond zo vol van hebben. Kunst draagt bij aan het welbevinden van mensen.
En hoezo weinig belangstelling? In de kunstsector gaan miljarden euro's per jaar om. Kunst trekt jaarlijks miljoenen bezoekers. De sector genereert duizenden fte's aan werkgelegenheid. Investeren in cultuur stimuleert de economie, draagt bij aan innovatie een aantrekkelijk vestigingsklimaat, lokaal, nationaal en internationaal. Gelukkig is de kunstensector bij uitstek de plek waar mensen met passie werken aan hun dromen en idealen. Theatermakers, musici, beeldend kunstenaars, dansers, zullen niet bij de pakken neerzetten. Ze zoeken plekken op waar zij nog wel gewaardeerd worden en kunnen bloeien. Verhuizen naar landen als Duitsland waar kunst nog wel vanzelfsprekend onderdeel is van het bestaan. Zoeken elkaar op om meer samen te werken. "Spandoeken zullen weinig uithalen." zegt Van Manen, "Het antwoord op de bezuinigingen is: goede kunst maken. Je krijgt de kunst niet klein."
Reactie toevoegen